مجتهدی که کنیز اپیلاسیون شده را پس داد!
روزی دو نفر برای طرح دعوا وحل اختلاف نزد ( ابن ابی لیلی ) قاضی معروف آمدند ، یکی از آنها دیگری را نشان داده و گفت : این مرد کنیزی به من فروخته است که پاهایش فاقد مو می باشد! (منظور جای دیگر بوده)، ومن گمان می کنم از روز اول بدن او مو نداشته است و این موضوع مرا نگران کرده است . آیا این عیب است و من می توانم بخاطر آن معامله را فسخ کنم ؟
( ابن ابی لیلی ) که تا آن موقع با چنین مسئله ای روبرو نشده بود و حکم آن را نمی دانست بهانه ای پیش کشیده گفت : مهم نیست مردم معمولا موهای بدن را برای پاکیزگی و نظافت می گیرند بنابراین عاملی برای ناراحتی شما وجود ندارد .
مدعی که احتمال می داد آقای قاضی از حکم اصلی مسئله بی خبر است و به همین جهت طفره می رود ، گفت : من کار با این حرفها ندارم بالاخره این موضوع عیب محسوب می شود یا نه ؟ و اگر عیب است ، بفرمائید ، وگرنه مرخص می شوم .
در این موقع قاضی دست خود را روی شکم گذارده گفت : فعلا دچار درد شدم اجازه بفرمائید لحظه ای دیگر بر می گردم . بلافاصله از جا حرکت نمود و به بهانه رفتن به مستراح از در دیگری بیرون رفت و خود را به عالم بزرگوار ( محمد بن مسلم ) رساند و گفت : نظر امام درباره چنین مسئله چیست ؟
محمد بن مسلم گفت : عین این مسئله را نمی دانم ولی از امام باقر علیه السلام شنیدم که فرمود : هر چیز طبیعی که کم یا زیاد شود عیب محسوب می شود .
ابن ابی لیلی گفت : همین بس است و بی درنگ به محکمه برگشت وبه طرفین شکایت اعلام کرد که اگر مشتری مایل باشد می تواند معامله را به واسطه عیبی که در کنیز است فسخ نماید .
منبع: وسائل الشیعه ، ج 12 ، ص 410
وسائل الشیعه مرجعی است که معمولا در مورد وسائلی که یک شیعه به آن احتیاج دارد مثل چاقو، دشنه، قمه، شلاق، شمشیر و خلاصه وسائل تیز و مرگبار صحبت می کند و اصول کاربردی را در مورد استفاده از این وسایل را نوشته. در نتیجه این مرجع شیعیان چیزی در مورد منطق و هنر فکر کردن که یک قاضی باید با آن آشنا باشد چیزی نه گفته نه لازم می داند که گفته شود.
اگر ابن ابی لیلی می توانست همانجور که مثل ابی و لیلی فروهر آواز می خواند می توانست مثل یک قاضی فکر کند می توانست به این قیاس برسد که صاحب یک اتومبیل فورد نمی تواند ماشین را به کمپانی پس بدهد چون تمام سیمها و قطعات موتور زیر کاپوت زده بیرون و معلوم است در حالی که موتور BMW فقط یک جعبه است و هیچ سیم و کابلی نزده بیرون. موتور موتور است و اگر موتور کار کند و کارش را انجام بدهد مهم نیست چه شکلی است.